Cấu trúc đề thi MOS khác hẳn kiểu thi trắc nghiệm lý thuyết. Bạn làm trực tiếp trên Word, Excel hay PowerPoint, nên việc nắm rõ cách bài thi vận hành sẽ giúp bạn ôn đúng trọng tâm. Dưới đây là cách bài thi hoạt động và gợi ý ôn tập; lệ phí, lịch thi và phiên bản hiện hành bạn nên xem ở nguồn chính thức.
Lưu ý: Asean Edu chỉ là trang thông tin, không tổ chức thi và không nhận đăng ký thi.
MOS là gì
MOS là viết tắt của Microsoft Office Specialist, chứng chỉ kiểm tra kỹ năng dùng các ứng dụng Microsoft Office. Chứng chỉ chia theo từng ứng dụng, thường gồm Word, Excel, PowerPoint, Outlook và Access, với các cấp độ khác nhau tùy phiên bản.
Điểm khác biệt của MOS là tính thực hành. Bạn không chọn đáp án trong bốn phương án, mà tự thao tác trên tệp thật. Vì vậy, người thao tác thuần thục thường làm tốt hơn người chỉ nhớ lý thuyết.
Danh mục kỳ thi, mục tiêu kiểm tra và phiên bản mới nhất được đăng tại trang chứng chỉ Microsoft Learn. Hãy xem trang này trước khi lập kế hoạch, vì nội dung có thể thay đổi theo phiên bản Office.
Cấu trúc bài thi
Bài thi thường gồm nhiều dự án nhỏ. Mỗi dự án là một tệp Word, Excel hoặc PowerPoint có sẵn, kèm các nhiệm vụ cần hoàn thành. Ví dụ với Word, yêu cầu có thể là áp dụng kiểu tiêu đề cho một đoạn, chèn mục lục hoặc thêm chú thích cuối trang.
Bài thi có đồng hồ đếm ngược. Nếu gặp nhiệm vụ khó, bạn có thể bỏ qua và quay lại sau. Hệ thống chấm dựa trên trạng thái cuối cùng của tệp, nghĩa là điều quan trọng là tệp đạt yêu cầu chứ không phải cách bạn làm ra nó.
Số dự án, số nhiệm vụ, thời lượng và điểm đạt thay đổi theo từng kỳ thi, nên chúng tôi không nêu con số cụ thể ở đây. Hãy đọc tài liệu skills measured của kỳ thi tương ứng để biết chính xác kỹ năng bạn sẽ được kiểm tra.
Lập kế hoạch ôn tập
Bước 1: Xác định ứng dụng và phiên bản bạn sẽ thi.
Bước 2: Tải danh sách kỹ năng được kiểm tra và dùng nó như bảng kiểm. Với mỗi dòng, hãy tự hỏi: mình có làm được thao tác này mà không cần nhìn hướng dẫn không?
Bước 3: Chia danh sách thành ba nhóm: làm thành thạo, làm được nhưng chậm, chưa biết. Ưu tiên ôn nhóm “chưa biết” trước, sau đó luyện tốc độ cho nhóm “làm được nhưng chậm”.
Một lịch ôn tham khảo cho người đã có nền tảng Office cơ bản:
- Tuần đầu: đọc danh sách kỹ năng, làm thử các nhiệm vụ đơn giản và tìm ra chỗ yếu.
- Hai tuần tiếp theo: luyện từng nhóm kỹ năng, mỗi buổi một chủ đề, ví dụ định dạng bảng hoặc hàm trong Excel.
- Tuần cuối: làm đề thử có giới hạn thời gian, rồi xem lại những chỗ sai.
Thời gian ôn tùy từng người. Quan trọng là học đều mỗi ngày một chút, thay vì dồn hết vào cuối tuần.
Luyện kỹ năng theo từng ứng dụng
Với Excel, hãy chắc các nhóm kỹ năng: định dạng ô và bảng, hàm cơ bản như SUM, IF, VLOOKUP, tạo biểu đồ, sắp xếp và lọc. Bài hướng dẫn hàm VLOOKUP trong Excel và tổng hợp phím tắt Excel sẽ giúp bạn làm nhanh các thao tác này.
Với Word, hãy luyện Styles, mục lục, đánh số trang, bảng và mail merge. Với PowerPoint, luyện Slide Master, bố cục, hiệu ứng chuyển slide và chèn đối tượng đa phương tiện.
Phím tắt giúp bạn làm nhanh và tránh phải tìm lệnh trên Ribbon khi đồng hồ đang chạy. Tuy vậy, hãy kiểm tra xem môi trường thi có cho phép dùng phím tắt như bình thường không.
Cách làm đề thử
Làm đề thử là bước quan trọng nhất trong tuần cuối. Hãy làm đúng thời gian của bài thi và tắt mọi tài liệu tham khảo.
Sau mỗi đề, đừng chỉ nhìn điểm. Hãy ghi lại những nhiệm vụ làm sai hoặc làm chậm, rồi tìm nguyên nhân: không biết lệnh, hiểu sai yêu cầu hay hết giờ? Mỗi nguyên nhân có cách khắc phục khác nhau. Đọc kỹ yêu cầu là kỹ năng nhiều người bỏ qua: một chữ như “chỉ” hay “tất cả” có thể đổi hẳn thao tác cần làm.
Khi làm đề, bạn có thể theo quy trình sau:
- Đọc toàn bộ yêu cầu của dự án trước khi chạm vào chuột.
- Làm lần lượt từng nhiệm vụ, ưu tiên nhiệm vụ đơn giản.
- Nếu một nhiệm vụ đã quá ba phút mà chưa ra, đánh dấu và chuyển sang nhiệm vụ khác.
- Quay lại kiểm tra các nhiệm vụ đã đánh dấu khi còn thời gian.
Hình minh họa nên có: ảnh chụp màn hình thanh Ribbon với nhóm lệnh được khoanh đỏ, và ảnh bảng kiểm kỹ năng đã tô màu ba nhóm để bạn dễ hình dung cách làm.
Những điều cần lưu ý trước ngày thi
Kiểm tra lịch thi, địa điểm và giấy tờ tùy thân theo yêu cầu của đơn vị tổ chức. Quy định khác nhau giữa các trung tâm, vì vậy hãy hỏi trực tiếp đơn vị bạn dự thi. Đến sớm để làm quen với máy và bàn phím, vì bố cục phím có thể khác máy bạn quen dùng.
Ngủ đủ giấc trước ngày thi. Bài thực hành đòi hỏi tập trung liên tục, và thức khuya dễ khiến bạn đọc sót yêu cầu.
Chúng tôi không hứa về kết quả. Điểm thi phụ thuộc vào quá trình luyện tập và trạng thái của bạn trong ngày thi.
Còn các chứng chỉ khác
Nếu bạn đang cân nhắc nhiều chứng chỉ, bài ôn thi IC3 và chứng chỉ ứng dụng CNTT sẽ giúp bạn so sánh mục tiêu và nội dung. Hãy chọn theo nhu cầu thực tế, ví dụ yêu cầu của trường hoặc đơn vị tuyển dụng.
Việc nhỏ để bạn tự làm
Tải danh sách kỹ năng của kỳ thi bạn quan tâm, in ra và tô màu ba nhóm: thành thạo, chậm, chưa biết. Chọn năm kỹ năng ở nhóm “chưa biết”, học và làm thử trên một tệp mẫu trong tuần này. Đến cuối tuần, tô lại bảng và xem bạn đã chuyển được bao nhiêu kỹ năng sang nhóm thành thạo.
